Өвөр Монголын Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургуулийн хэрэгжүүлсэн "Өвөр Монголын усны шүүрэлтийн хуванцар хальсан хуурай газар тариалангийн технологийн туршилтын үзүүлбэр" төсөл жил гаруй хугацаанд хэрэгжсэний эцэст үе шаттайгаар үр дүнд хүрсэн. Одоогийн байдлаар хэд хэдэн шинжлэх ухааны судалгааны ололт амжилтыг тус бүс нутгийн зарим холбоотны хотуудад өөрчилж, хэрэгжүүлсэн.
Нэвчилттэй хучлага хуурай газар тариалангийн технологи нь манай улсын хагас хуурай бүс нутагт тариалангийн талбайн цагаан бохирдлын асуудлыг шийдвэрлэх, байгалийн хур тунадасны нөөцийг үр ашигтай ашиглах, хуурай газрын ургацыг сайжруулах зорилгоор голчлон ашигладаг технологи юм. Чухал ач холбогдолтой. 2021 онд Шинжлэх ухаан, технологийн яамны Хөдөө аж ахуйн газар туршилтын туршилтын талбайг Хэбэй, Шаньси, Өвөр Монгол, Шааньши, Ганьсу, Чинхай, Нинся, Шинжаан, Шинжаан үйлдвэрлэл, барилгын корпус зэрэг 8 муж, өөртөө засах бүсэд эхний шатанд хийгдсэн туршилтын судалгаа, сурталчилгааны ажилд үндэслэн өргөжүүлэх болно.
Хуурай газар тариалангийн гол технологийн судалгаа нь хөдөөгийн сэргэн мандалт, хөгжлийг дэмжих шинжлэх ухаан, технологийн чухал агуулгын нэг юм. Хуурай газар тариалангийн үйлдвэрлэлийн чанар, үр ашгийг дээшлүүлэхэд туслах зорилгоор 2022 онд Өвөр Монголын Хөдөө аж ахуйн их сургууль, Өвөр Монголын Жунчин хөдөө аж ахуйн хөгжлийн компани нь Өөртөө засах орны Шинжлэх ухаан, технологийн газрын дэмжлэгтэйгээр салбар-их сургууль-судалгааны хамтын ажиллагааны хүрээнд "Шүүрэлттэй хуванцар хальс болон хуурай газар тариалангийн технологийг өөрчлөх, хэрэглэх" төслийг хэрэгжүүлж байна. Төслийн хүрээнд биологийн задралд ордог усны шүүрэлтийн хучлага, хуурай газар тариалан, нүхний үржүүлгийн машинуудын нэгдсэн тариалалтын технологийн ололт амжилтыг өөрчлөх, хэрэглэх ажлыг гүйцэтгэж, хуванцар хальсны хучлага үүсэхэд хэцүү, их хэмжээний үлдэгдэл, хүрээлэн буй орчны бохирдлын асуудлыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн. Төслийн баг 2021 онд овъёос, шар будаа, шар будаа нэвчих хучлагатай хальс хуурай газар тариалангийн технологийг нэгтгэсэн бөгөөд "Мэннонг Даян" цувралын шинэ овъёосны сорт, нэвтрүүлсэн "Баян" цуврал, "Баёу" цуврал болон бусад шинэ овъёосны сортуудыг гаргаж авсан. Шар шар будаа, цагаан шар будаа зэрэг шинэ шар будаа сортууд, мөн Сяосянми, Жингу №21 зэрэг шинэ шар будаа сортуудыг нэвтрүүлэх, шүүн тунгаах ажлыг өөрчилж, туршилтын бааз байгуулах замаар холбогдох техникийн зохицуулалтыг бий болгосон.
Өвөр Монголын Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургуулийн нэвчилттэй хучлагын технологийн аж үйлдвэрийн бүлгийн удирдагч, Өвөр Монголын Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургуулийн профессор Лю Жинхуй хэлэхдээ: “Энэхүү төслийг Хөх хот, Чиншуйхэ тойргийн Жиукайжуан, Хунхэ хот, Вулян Тайсян, Гаомао булагт хэрэгжүүлсэн. Үр, шар буурцаг, эрдэнэ шиш зэрэг 1000 му хуурай газрын ургацыг усны нэвчилттэй биологийн задралд ордог хуванцар хальс, нэг хальс болон таван шугам бичил ховилтой тариалалт, нэг хальс болон хоёр шугам бичил ховилтой тариалалт, нэвчилттэй PE хуванцар хальс, нэг хальс, таван шугам бичил ховилтой тариалалт болон бусад технологиор боловсруулсан. Харьцуулсан туршилтаар нэвчилттэй хуванцар хальсны хуурай газар тариалангийн технологи нь суулгацын үе шатанд ургацын соёололтын хурд болон хөрсний усны агууламжийг үр дүнтэй сайжруулж, ургацын өсөлтийг дэмжиж, хуванцар хальсны доройтлын нөлөө нь хүлээгдэж буй зорилтот түвшинд хүрсэн байна. Шар будаагийн суулгацын соёололтын хурд 6.25% байв. Ус нэвтрүүлдэггүй хуванцар хальс болон ус задралд ордог хуванцар хальс нь... Шар будаа суулгацын үе шат болон 0-40 см хөрсний давхаргын хөрсний усны агууламжийг холболтын үе шатанд тус тус 12.1%-87.4% болон 7%-38%-иар бууруулсан нь дараагийн технологийг өргөн хүрээнд сурталчлах явдал юм. Энэхүү хэрэглээ нь үндэс суурийг тавьж байна.”
Нийтэлсэн цаг: 2022 оны 9-р сарын 7